Parochie

 

RK parochie Heilige Catharina Montfort

In een document van 10 Maart 1344 lezen we, dat de bisschop van Luik, Adolf  Van der Marck, met toestemming der rectoren van Linne en St. Odiliënberg te Montfort een parochiekerk oprichtte.

Enkele aanduidingen over de geschiedenis van Montfort.
(Bron: beknopte geschiedenis van Montfort uit 1950 van A.H. Simonis en drs W. Segers o.s.c.).
Vóór het jaar 3000 voor onze jaartelling, kende Montfort geen bewoners. Er zijn geen overblijfsels uit het paleolithicum tijdperk gevonden.
Uit het nieuwe-steentijdperk of neolithicum, heeft men te Montfort veel materiaal opgedolven. Hieruit blijkt dat er in Montfort, voor die tijd, een dichte bevolking was.

Gelegen tussen Maas en Roer, omgeven door talrijke venen, op zandige ruggen tussen lage en drassige gronden met daarbij verscheidene beekjes, scheen Montfort aan de vóór historische mens zeer geschikt voor jacht, visvangst en landbouw.

In Montfort zijn talloze Romeinse voorwerpen gevonden. Echter wanneer de Franken, onze eigenlijke voorouders, onze streken komen bezetten en de Romeinse cultuur, maar vooral het Christendom in zich opnemen, beginnen in midden Limburg en tevens Montfort de historische tijden.

In begin van de dertiende eeuw ligt Montfort in het graafschap Gelre dat werd aangeduid met de naam Overkwartier en strekte zich aan de oostelijke zijde van de Maas uit vanaf Gennep tot Susteren. In dit Overkwartier lag als meest zuidelijke landstreek het “Land van Montfort”, meestal aangeduid als het Drossaardambt Montfort.

In grote lijn kan men de geschiedenis van Montfort vanaf de dertiende eeuw tot heden  als volgt indelen:
a. Montfort als zelfstandige Heerlijkheid, 1229 –1285.
b. Montfort als Drossaardsambt onder de graven en hertogen van Gelre, 1285-1543.
c. Montfort onder de vorsten uit het Oostenrijkse Huis, 1554-1647.
d. Montfort onder het Huis Oranje-Nassau, 1647-1702.
e. Montfort onder Pruisen, 1702-1769.
f. Montfort opnieuw onder Oranje, 1769-1794
g. Inlijving Franse republiek. 1794 – 1814
h. Koninkrijk der Nederlanden 1814- heden. (land van Monfort hield op te bestaan)
i. Eerste burgemeester van Montfort is, H Nyssen, van 1814 tot 1836.

De jongere zoon Hendrik,  van graaf Gerhard III en broer van graaf  Otto II, met de titel:  “Graaf Van Gelre en Zutphen”, kreeg als erfdeel toegewezen het Land Montfort, waarover hij als Heer zou regeren. Deze Hendrik is de enige zelfstandige Heer van Montfort geweest. Na hem valt Montfort rechtstreeks onder het bestuur van de Graven en later de hertogen van Gelre.
De ouders van Hendrik, Gerard III en Margaretha van Brabant, liggen in het middenschip, voor het hoofdaltaar, van de Munsterkerk te Roermond begraven.

Hij was stichter van deze beroemde kerk en van O.L. Vrouwe-Muster, waarvan zijn moeder, Richardis van Nassau, de eerste abdis was.
De levensloop van Hendrik van Montfort was alles behalve stichtend te noemen, ondanks het feit dat hij tot de bisschopszetel van Luik geroepen werd, is er maar weinig goeds van hem te vertellen. Paus Gregorius X, heeft op het Concilie van Lyon in 1274 aan Hendrik ontslag verleend uit zijn bisschoppelijke waardigheid en door de stad Luik uiteindelijk zelfs vogelvrij verklaard. Op 23 Augustus 1281 is Hendrik een gewelddadige dood gestorven..
Tijdens de bouw van het machtige kasteel (1251-1267) , kreeg Montfort in het jaar 1265,  stadsrechten van graaf Otto II.
Na de door van Hendruk vervalt Montfort aan zijn broer Reinoud I van Gelre en komt een einde aan de zelfstandige heerlijkheid Montfort. In 1312, op de feestdag van de H. Maagd Barbara, werden de stadsrechten van Montfort hernieuwd.
Het land van Montfort bleef tot 1543 onder het bestuur van de graven en hertogen van Gelre.

 

Kerkelijke geschiedenis van de R.K. Parochie H. Catharina te Montfort

Deze begint onder het bestuur van de graven en hertogen van Gelre.
In de tijd van Pepijn van Herstal werd in het naburige Odiliënberg een klooster gesticht, dat de naam droeg van St. Petrusberg met een kapel toegewijd aan de H. Maagd. Daar hadden zich drie geloofsverkondigers gevestigd, namelijk : St. Wiro, Plechelmus en Otgerus. Dit klooster is uitgegroeid tot een belangrijk centrum van christelijk leven.
In het begin van de achtste eeuw was de bisschopszetel van Maastricht door H. Hubertus naar Luik overgebracht (722) en onder dit bisdom hoorde ook het land Montfort.
Montfort hoorde tot het diaconaat Susteren, dat 80 parochies omvatte.
Tot het jaar 1344 had Montfort geen kerkgebouw. Het dorp hoorde onder de parochie Odiliënberg en het kasteel met onderhorigheden was ingedeeld bij de parochie Linne.

Op 10 Maart 1344 werd de parochie Montfort gesticht, door Adolphus Van der Marck, bisschop van Luik, met toestemming van rectoren van St. Odiliënberg en Linne.
Tot het jaar 1559 bleef Montfort ressorteren onder het bisdom Luik. Daarna ging het hele land van Montfort over tot het nieuw gestichte bisdom Roermond. Montfort werd een afzonderlijk land dekenaat met zestien kerken. In de Franse tijd, 1801 werd het bisdom Roermond opgeheven en het grootste gedeelte weer toegevoegd aan bisdom Luik.
In 1853 is het Bisdom Roermond hersteld en is Montfort opnieuw daarbij ingedeeld.

Van de eerste pastoors, die de parochie Montfort bestuurde tussen 1344 en 1533 zijn de namen niet bekend. Daarna worden achtereenvolgens vermeld:

Bernardus van Dulken 1492
Johan de Castilione 1500-1515
Johan Helaut 1515
Magister Bado van den Grave 1532 en 1551
Leonardus Gerardius 1583
Herricus Mullers 1587
Dirrek Vermeulen 1596
Herman van Botzeler 1616 (overleden)
Johannes Luca 1615-1616
Jocobus Carisius 1617-1634
Renerus van Haxbergen 1650-1683
Livinus Meijs 1683-1704
Guilhelmus Bonjean 1709-1712 tevens landdeken
Joannes Francicus Egrenet 1712-1733
Rutgerut Mankers 1734-1756
Gerardus van Haeffs 1758-1776
Carolus Franciscus Rijcksz 1778-1804 bouwde huidige pastorie
Joannes Heyligers 1804-1824
P.J. Scheffers 1824-1833
Martinus Verkuilen 1833-1881 (bouwt 1853, nieuwe kerk)
Joseph Hubertus Sax 1881-1894
Antonius Sanders 1887-1894 (kapelaan)
Paulus Janssen 1894-1915
Antonius van de Venne 1915-1940
Peter Joseph Feron 1940-1971
Gerardus Henricus Hermkens 1942-1945 Kapelaan, omgekomen in concentratiekamp
P. Kallen 1945-1952 Kapelaan
J. Thijssen 1952-1954 Kapelaan
P. Snijders 1954-1957 Kapelaan
L. Kirkels 1957-1965 Kapelaan
H. Evers 1965-1968 Kapelaan
P. Ewals 1969-1985 Kapelaan
Willem Delhoofen 1971-1977
Paul Pisters 1977-heden
Rim Mom 2002-heden Diaken

 

Heilige Catharina

De patrones van onze kerk is de Heilige Catharina. Nu zijn er in de geschiedenis meerdere Catharina’s bekend.
Heilige Catharina’s
Tot de meest vooraanstaande Catharina’s uit de historie van de katholieke kerk behoren Catharina van Alexandrië (vierde eeuw), Catharina van Genua (1447-1510) en de onvolprezen Catharina van Siena (1347-1380). Laatstgenoemde is patrones van Rome, patrones van Italië samen met Franciscus, patrones van Europa samen met Benedictus, en ook nog kerklerares!
Catharina van Alexandrië is de patroses van onze parochie.
De H. Catharina van Alexandrië zou ten tijde van keizer Maxentius (305-312) de marteldood zijn gestorven. Zij werd geboren in Alexandrië, Egypte, als dochter van Koning Costus. Ze was rijk, mooi en hoogbegaafd. Volgens de legende zou ze zich verzet hebben tegen de terechtstellingen die christenen moesten ondergaan onder het bevel van keizer Maximinus Daia.
Bekeerlingen
De keizer had moeite met haar wijsheid en bracht haar samen met de meest wijze geleerden van de stad. Zij bekeerden zich allen tot het christendom nadat Catharina hun standpunten had weten te weerleggen. De keizer liet hierop alle geleerden verbranden. Catharina werd geslagen en na enige tijd op een rad met scherpe voorwerpen gebonden. Toen de beul het rad in beweging zette brak het rad wonderbaarlijk. Catharina was vrij. Maar uiteindelijk liet de keizer haar op 25 november 307 onthoofden.
De feestdag van de H. Catharina is dan ook 25 november.
Geschiedenis van de heilige Catharina
Catharina werd in de derde eeuw, rond 280, geboren in de havenstad Alexandrië in Egypte als de dochter van koning Costus. In die tijd werd het christendom met harde hand de kop ingedrukt door de Romeinse keizers.
Historisch is niet veel bekend over de heilige Catharina en het meeste berust op legendes. In de beschrijvingen is ze zeer mooi, rijk en hoog begaafd.
Vooral haar onovertroffen trost was niet te overzien. Geen enkele vrijer was haar goed. Altijd was er wel iets dat niet deugde.Op een dag, zo vertelt de legende, trof Catharina een oude kluizenaar die haar vertelde dat Jezus Christus haar bruidegom zou worden. Deze uitspraak maakte een diepe indruk op het meisje en ze besloot de gemaakte fouten voorgoed te vereffenen en een nieuw leven te beginnen. Ze ging naar een priester en liet zich dopen.

Kort daarop werd er in de stad een feest gevierd ter ere van de goden en iedereen die iets betekende werd uitgenodigd aan dit feest deel te nemen. Ook Catharina ontving deze uitnodiging en werd verzocht iets mee te nemen om aan de goden te offeren. Ze besloot naar Alexandrië te gaan met de bedoeling om de keizer te vertellen dat hun goden afgoden waren en niet vereerd mochten worden.

Door haar geweldige redens kunst wist zij de heersers in verlegenheid te brengen. De keizer riep daarop de 50 beste filosofen en retoren bij elkaar met de bedoeling om haar met haar uitspraken door de mand te laten vallen. Maar toen het moment daar was werden alle argumenten die zij allen aanvoerden met de grond gelijk gemaakt. En iedereen daar aanwezig bekeerden zich tot het christendom. De woedende keizer veroordeelde daarop de 50 geleerden tot de brandstapel. Tot het laatste moment stond Catharina de 50 mannen terzijde. Daarop werd zij zelf gevangen genomen en in de kerker geworpen. Vreselijke folteringen beging men aan haar. Wekenlang liet men haar hierop liggen zonder voedsel. Steeds weer stond zij gezond en wel voor de keizer en vertelde hem zijn dwalingen.
De keizer liet haar martelen om haar tot inkeer te brengen. Tevergeefs. Gebonden op een wagenwiel hield haar geloof stand. Sint Catharina overleefde een poging haar te radbraken, omdat het wiel brak.
Tenslotte liet de keizer haar in het jaar 306 (of 307) onthoofden zodat hij van haar verlost zou zijn.Catharina behoort tot een van de veertien noodhelpers.

Een latere legende vertelt dat haar lichaam door engelen naar de berg Sinaï werd gebracht en daar begraven, op de plaats waar Mozes de brandende braambos had gezien. Daar werd 150 jaar later een klooster gebouwd, aan haar gewijd. Het staat er nog steeds. St. Catharina was in de Middeleeuwen ongelooflijk populair. Men geloofde bijvoorbeeld dat St. Catharina aan Jeanne d’Arc was verschenen. Er zijn veel Middeleeuwse schilderijen aan haar gewijd.

Patrones van: leraren, studenten, scholieren, meisjes, maagden, gehuwde vrouwen, theologen, filosofen, universiteiten, bibliotheken, ziekenhuizen, redenaars, molenaars, schippers, kappers, boekdrukkers, schoenmakers, naaisters, notarissen, advocaten, drenkelingen en veldvruchten
Patrones tegen: migraine, tongaandoeningen
Helper in nood

Catharina van Alexandrië (of het latere Constantinopel):
Wordt afgebeeld  met zwaard, kroon, rad en palmtak of H.schrift.

Hieronder enkele afbeeldingen van de Heilige Catharine van de kerk van Montfort.

Heilige Catharina van Alexandrië. Met karrewiel, Boek en palmtak

Vaandel met de Heilige Catharina.

Beeld van de H. Catharina